آمار پزشکی - پنومونی ( عفونت ریوی ) چیست؟

پنوموني شايع‌ترين عفونت كشنده دستگاه تنفسي است كه در سال بيش از دو میلیون كودك زير پنج سال در اثر ابتلا به اين بيماري مي‌ميرند و حدود 75-70 درصد اين مرگ‌ها در شيرخواران رخ مي‌دهد

تظاهرات بالینی پنومونی با توجه به عامل مسبب ، سن کودک ، واکنش سیستمیک وی به عفونت ، وسعت ضایعه، درجه انسداد برونش وبرونشیولها متفاوت است . تخمین عامل مسبب بیماری کودک بستگی به سن، سابقه سلامتی ، سابقه عفونت ، نتاج بررسی فیزیکی ، مطالعات آزمایشگاهی و پرتونگاری دارد

پنومونی باکتریال: اغلب يك عفونت جدی است . مکانیسم های پاتوژنز اغلب به صورت آسپیراسیون یا انتشار از طریق خون می باشد 

 عامل این نوع پنومونی ؛ پنوموکوک ، استرپتوکوک و استافیلوکوک و مایکو پلاسما کاتارالیس و ... می باشد

پنومونی نوع پنوموکوکی: شایع ترین نوع پنومونی باکتریال می باشد . علائم در شیرخوران و کودکان کوچکتر شدیدتر از کودکان بزرگتر است. شروع آن ناگهانی بوده و به همراه عفونت ویروسی سیستم تنفسی فوقانی می باشد. به وسیله تب ، ضعف ، سرفه ، تنفسهای سریع و سطحی و درد سینه مشخص میشود. کودک خردسال ممکن است دجار تشنج شده و کودک بزرگسال در جریان تب دچار لرز خواهد شد

سرفه در ابتدا خشک ، کوتاه و بدون خلط است و صداهای تنفسی کاهش یافته و به شکل رالهای پراکنده شنیده میشود

با تنفس عمیق ممکن است درد شدت پیدا کند و به شکم انتشار پیدا کند و مسئله آپاندیسیت را مطرح کند . مننژِیسم ممکن است مشاهده شود

پنومونی نوع استافیلوکوکی: نادر اما به طور خاصی پیشرونده است ، شروع آن ناگهانی است و باید به طور تهاجمی درمان شود 

 شیرخوار ممکن است دچار آمپیم ، پنوموتوراکس شود

ملاک تشخیصی اولیه ، یافتن انفیلتراسیون ریوی در عکس سینه است . شمارش گلبول های سفید خون ممکن است افزایش پیدا کند اما ممکن است در شیرخوران مبتلا به بیماری استافیلوکوکی طبیعی باشد، مطالعات آزمایشگاهی ( كشت خلط ، کشت خون ، نمونه های نازوفارنکس ، آسپیراسیون ریه و بیوپسی) و نشانه های بالینی به تشخیص کمک می کنند 

 درمان ضد میکروبی به طور قابل توجهی عوارض و میزان مرگ و میر ناشی از پنومونی باکتریال را کاهش می دهد. استفاده از آنتی بیوتیک (اریترومایسین ، آموکسی سیلین، آمپی سیلین و... ) ، استراحت، دادن مایعات خوراکی فراوان، تجویز تب بر برای کنترل تب از معیارهای اساسی درمان است و در صورت دیسترس تنفسی نیاز به اکسیژن وجود دارد . بستری شدن زمانی ضرورت دارد که جنب ترشحی یا آمپیم وجود داشته باشد همچنین شیرخوران و کودکان کوچکتر ممکن است نیاز به بستری شدن داشته باشند

پنومونی ویروسی: پنومونی ویروسی شایع تر از نوع باکتریال است و در همه گروه های سنی دیده می شود . ویروس سن سبیتال تنفسی شایعترین ارگانیسم ایجاد کننده پنومونی ویروسی است 

 تغییرات پاتواوژیک آن شامل پنومونیت بین بافتی توام با التهاب مخاط و دیواره برونش و برونشیول است  شروع بیماری ممکن است حاد یا موذیانه باشد و اغلب توام با عفونت ویروسی سیستم تنفسی فوقانی است . علائم آن از تب خفیف ، سرفه مخختصر و بیحالی تا تب بالا ، سرفه های شدید و خستگی متفاوت است . صداهای تنفسی در سمع ممکن است کمی خس خس یا رال ظریف داشته باشد

 در ابتدای بیماری انتظار می رود که سرفه ها بدون خلط باشد یا میزان کمی خلط سفید رنگ وجود داشته باشد 

 رادیوگرافی نشان دهنده انفیلتراسیون منتشر یا پراکنده توام با درگیری اطراف برونش می باشد

پیش آگهی بیماری معمولا خوب بوده و درمان علامتی می باشد و شامل بهبود اکسیژناسیون ، آرامش بیما ، مانند تجویز اکسیژن یا بخور خنک ، استفاده از ضد تب ، درناژ وضعیتی ، دادن مایعات و ...  می باشد 

 

پنومونی آتیپیک اولیه: مایکو پلاسما پنومونیه عامل پنومونی آتیپیک است و شایعترین علت در کودکان 12- 5 ساله است

شروع بیماری می تواند ناگهانی یا موذیانه باشد معمولا همراه با علائم سیستمیک از جمله تب، درد ، سر درد ،ضعف ، بی اشتهایی و درد عضلانی است و به دنبال این علائم رینیت ، گلو درد ، سرفه خشک و کوتاه به وجود می آید. سرفه در ابتدا بدون خلط است سپس خلط سروزی مخاطی تولید شده و در نهایت تبدیل به خلط مخاطی چرکی یا همراه با رگه های خون می شود تنگی نفس به ندرت رخ می دهد . تصاویر رادیوگرافی شواهدی از پنومونی را قبل از بروز علایم بالینی نشان می دهد ، در سمع ریه رال شنیده شده اما تراکم معمولادیده نمی شود 

 اغلب افراد مبتلا با درمان علامتی طی 10- 7 روز بهبود می یابند و متعاقب آن دوره نقاهت یک هفته ای نیز دارند . بستری در بیمارستان به ندرت ضرورت می یابد

. فرایند پاتولوژی شامل انفیلتراسیون بین بافتی سلول های گرد و ادم دیواره آلوئول ها و توزیع متفاوتی از نواحی التهاب ، نکروز ، زخم لایه مخاطی برونش و برونشیول هاست

سایر علائم پنومونی: تهوع ، استفراغ، اسهال، دل درد، تحریک پذیری، بی قراری، لتارژی، رتراکسیون قفسه سینه، تاکی پنه، حرکت جدارهای بینی و ... می باشد

تدابیر پرستاری: مراقبت پرستاری از کودکان مبتلا به پنومونی عمدتا شامل مراقبت حمایتی و  علامتی است اما نیاز به بررسی کامل تنفس و تجویز اکسیژن و آنتی بیوتیک نیز وجود دارد . دستیابی به استراحت و حفظ انرژِی با کاهش استرسهای فیزیکی و روانی در کودک صورت می گیرد .به منظور پشگیری از دهیدراسیون در مرحله حاد بیماری مایعات بطور وریدی تجویز می شود. تا حد امکان به منظور پیشگیری از آسپیراسیون و کاهش احتمال تشدید سرفه مایعات بطور خوراکی با احتياط داده می شود. در كودكان ممكن است از چادر با رطوبت سرد استفاده شود که راههای هوایی را مرطوب کرده و موجب کاهش درجه حرارت بدن می شود . به منظور پیشگیری از لرز در هوای مرطوب لباس و ملافه کودک بطور مرتب تعویض شود .دراز کشیدن به سمت مبتلا اگر پنومونی یکطرفه باشد موجب حمایت از قفسه سینه شده و مالش پرده جنب را نیز کاهش می دهد

دوران شيرخوارگي، حساس ترين مرحله رشد طبيعي كودك است. اغلب، بيماري هاي عفوني دوران كودكي از جمله پنوموني منجر به كاهش وزن و سوء تغذيه كودك مي گردند. از آن‌جايي‌كه بسياري از عوامل مستعد كننده ابتلاء شيرخوار به پنوموني، ريشه در عملكردهاي مراقبتي نادرست از كودك در خانواده دارد، لذا نقش مادر در پيش‌گيري از اين بيماري، شناسايي علائم و انجام مراقبت‌هاي لازم در طول دوره بيماري انكارناپذير است. در مطالعه ای که با هدف تعيين تأثير برنامه مراقبتي طراحي شده بر پيش‌گيري از پنوموني شيرخواران در بيمارستان مركز طبي كودكان شهر تهران انجام گرفته است مشخص شد كه به‌كارگيري برنامه مراقبتي طراحي شده بر دفعات ابتلاء مجدد و مدت ابتلاء شيرخواران به پنوموني تأثير به‌سزايي دارد و آموزش در محيط منزل، يكي از روش‌هاي مناسب جهت ارتقاء‌ عملكردهاي مراقبتي مادران است. باتوجه به غير اختصاصي بودن علايم  باليني در افتراق پنوموني هاي ويرال از باكتريال مي توان با تکیه بر آزمونهاي پاراكلينيك به ويژه راديوگرافي قفسه سينه و تطبيق آنها با آزمایشات CBC , CRP , ESR از تجویز بی رویه آنتي‌بيوتيك ها خودداری کرد و در عفونت هاي ويرال به درمان هاي حمايتي بسنده نمود 

 جهت بررسی پیشرفت بیماری و تشخیص سریع عوارض، علائم حیاتی و صداهای ریوی باید کنترل شود. کودکان بستری معمولا نگران هستند و درمان ها و تست های تشخیصی موجب ترس و اضطراب آنها می شود. شرکت دادن اعضاء خانواده  در مراقبت و تشویق کردن آنها به پرسش و برقراری ارتباط مناسب با آنها اهمیت دارد

 

+ نوشته شده توسط روح الله طالبی در سه شنبه هجدهم مرداد 1390 و ساعت 10:53 |